Historia Żelechowa
Od dawnych wzmianek i map po dzieje wsi w XX wieku i współczesność.
Czytaj historię →Wspólne miejsce pamięci
Żelechowo — wczoraj, dziś i jutro
Tworzymy archiwum naszej miejscowości. Szukamy starych zdjęć, map, dokumentów i opowieści, które pomogą zachować pamięć o ludziach i miejscach.
Masz stare zdjęcie w szufladzie?
Może właśnie ono pomoże odtworzyć fragment historii Żelechowa. Każdy materiał przed publikacją sprawdza administrator.
Odkrywaj Żelechowo
Najważniejsze działy portalu
Mapy i dokumenty
Historyczne mapy, dokumenty i źródła pomagające poznawać przeszłość.
Zobacz archiwum →
Mieszkańcy i wspomnienia
Historie rodzin, wspomnienia dawnych mieszkańców i opowieści przekazywane z pokolenia na pokolenie.
Poznaj wspomnienia →
Miejsca i budynki
Ważne obiekty, domy, gospodarstwa i miejsca, które tworzą krajobraz wsi.
Odkrywaj miejsca →
Wspólnie uzupełniamy historię
Nie trzeba być historykiem. Czasem wystarczy rozpoznać osobę na zdjęciu, podać nazwę dawnego gospodarstwa albo opisać wydarzenie, które pamięta się z dzieciństwa.
Każdy materiał powinien mieć możliwie dokładny opis i informację o źródle. Niepewne daty i nazwiska oznaczymy jako wymagające potwierdzenia.
Dołącz do tworzenia kroniki Żelechowa
Prześlij zdjęcie, dokument albo wspomnienie. Publikacja nastąpi po akceptacji administratora.
Historia Żelechowa
Od średniowiecznej wzmianki po wieś, którą znamy dziś.
Najstarsze dzieje
Żelechowo, znane dawniej pod niemiecką nazwą Selchow, ma historię sięgającą średniowiecza. W opracowaniach dotyczących miejscowości wskazuje się wzmiankę z 1297 roku, zapisywaną jako „Zelchowe”. To ważny punkt wyjścia do dalszego poznawania dziejów wsi. Dokładne brzmienie zapisu i kontekst dokumentu powinny zostać potwierdzone na podstawie oryginału lub wiarygodnego wydania źródłowego.
Właściciele i domena królewska
W kolejnych stuleciach wieś była związana z pomorskimi rodami szlacheckimi, wymienianymi w lokalnych opracowaniach jako von Steinwehr, von Wulffen i Barfutz, a następnie z Hohenzollernami. W 1787 roku Żelechowo miało przejść do domeny królewskiej. Weryfikacja kolejności właścicieli i dat wymaga porównania dokumentów majątkowych oraz dawnych map.
Wieś w XIX wieku
Dane statystyczne przytaczane dla 1868 roku mówią o 909 mieszkańcach. Takie liczby pomagają zobaczyć, jak duża była miejscowość w okresie pruskiej administracji. Warto w przyszłości uzupełnić ten rozdział o informacje o gospodarstwach, szkole, parafii, rzemiośle i codziennym życiu mieszkańców.
Gospodarstwo i życie przed 1945 rokiem
Materiały dotyczące 1928 roku opisują rozległe gospodarstwo domenalne o powierzchni około 687 hektarów, z gorzelnią i sortownią ziemniaków; podawane są również dane o inwentarzu, między innymi 90 koniach i 338 owcach. Według zestawień dla 1939 roku wieś liczyła 752 mieszkańców. W galerii można zobaczyć fotografie dawnego kościoła, panoramę wsi oraz pocztówkę z podpisami „Selchow (Pomm.)” i „Selchow i. Pommern”.
Rok 1945 i powojenne przemiany
Rok 1945 przyniósł koniec niemieckiego okresu w dziejach Selchow i początek nowego etapu historii Żelechowa. Zmieniła się przynależność państwowa, ludność i codzienne życie. Ten rozdział warto uzupełniać relacjami rodzin, wspomnieniami pierwszych powojennych mieszkańców, dokumentami oraz fotografiami przekazywanymi przez lokalną społeczność.
Żelechowo po wojnie i dziś
Historia miejscowości nie kończy się na archiwalnych dokumentach. Tworzą ją także powojenne losy gospodarstw, szkoły, kościoła, dróg i rodzin oraz współczesne zmiany wsi. Zachęcamy do przekazywania wspomnień, podpisywania zdjęć i wskazywania miejsc widocznych na dawnych fotografiach.
Uwaga redakcyjna: powyższy tekst jest wstępnym szkicem do rozwijania. Dane historyczne i nazwy rodów należy sprawdzić w dokumentach źródłowych przed uznaniem ich za ostatecznie potwierdzone. Daty zdjęć pozostają nieustalone, jeśli nie znamy ich z pewnego źródła.
Źródła do dalszego sprawdzenia
- Materiały historyczne Gminy Widuchowa
- Pomeranica — encyklopedia Pomorza
- Archiwum Państwowe w Szczecinie
- Wojewódzka ewidencja zabytków i dokumentacja konserwatorska
- Dawne mapy domeny królewskiej Selchow oraz lokalne kroniki
Galeria zdjęć
Zdjęcia archiwalne i współczesne, uporządkowane według okresu, miejsca i tematu.
Panorama dawnego Żelechowa
Widok wsi z podpisem „Selchow (Pomm.) – Gesamtansicht”. Data wykonania nieustalona.
Dawny kościół
Archiwalna fotografia kościoła w Żelechowie. Data nieustalona.
Kościół — widok współczesny
Fotografia kościoła. Data wykonania niepodana.
Szkoła i plebania
Stara fotografia z niemieckim podpisem „Schule und Pfarrhaus” (szkoła i plebania). Data nieustalona.
Kościół na dawnej pocztówce
Pocztówka z podpisem „Selchow i. Pommern” oraz „Kirche”. Data nieustalona.
Masz fotografię Żelechowa?
Dodaj ją do kolejki do sprawdzenia.
Mapy i dokumenty
Archiwum źródeł, które pozwolą odtworzyć dawny wygląd miejscowości.
Mapy historyczne
Stare mapy topograficzne i plany okolicy wraz z datą, źródłem oraz opisem.
Dokumenty i publikacje
Materiały archiwalne, opracowania, kroniki i odnośniki do publicznych zbiorów.
Porównanie dawniej i dziś
Zestawienia lokalizacji i obiektów, gdy uda się wiarygodnie ustalić ich położenie.
Dokumenty i mapy będziemy publikować z podaniem źródła oraz z poszanowaniem praw autorskich i warunków udostępnienia.
Mieszkańcy i wspomnienia
Osobiste historie, rodzinne opowieści i pamięć o ludziach związanych z Żelechowem.
Podziel się wspomnieniem
Opisz osobę, rodzinę, dawną pracę, szkołę, uroczystość albo miejsce, które pamiętasz. Jeśli nie znasz dokładnej daty, podaj przybliżony okres i zaznacz, że wymaga potwierdzenia.
Nie dodano jeszcze wspomnień w tej wersji demonstracyjnej.
Aktualności
Informacje o rozwoju archiwum, nowych materiałach i lokalnych inicjatywach.
Rozpoczynamy tworzenie kroniki
Portal jest na etapie projektu. Poszukujemy pierwszych zdjęć, dokumentów i wspomnień, które pomogą zbudować archiwum Żelechowa.
Przed publicznym uruchomieniem ta sekcja zostanie uzupełniona aktualnymi informacjami i odnośnikami do źródeł.
Dodaj zdjęcie lub wspomnienie
Pomóż zachować historię Żelechowa dla kolejnych pokoleń.
Wersja demonstracyjna: formularz pozwala sprawdzić wygląd i kolejkę moderacji w tej stronie, ale nie wysyła plików na serwer ani nie zapisuje ich na stałe. Przed uruchomieniem publicznym podłączymy bezpieczne przechowywanie i obsługę zgłoszeń.
Nie wpisuj w formularzu wrażliwych danych osobowych. Przy zdjęciach osób należy uwzględnić prawa do wizerunku i prywatność.
Panel demonstracyjny administratora
Poniższe zgłoszenia istnieją tylko w pamięci tej otwartej strony. Odświeżenie może je usunąć.
Brak zgłoszeń oczekujących na akceptację.